Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ số 131/2025/QH15. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/4/2026.
Luật được ban hành nhằm tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Đồng thời, Luật góp phần tháo gỡ những khó khăn, bất cập phát sinh trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Hình minh họa. (Chat GPT)
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật là việc cải cách mạnh thủ tục hành chính trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Theo đó, thời gian xử lý đơn sở hữu công nghiệp được rút ngắn đáng kể. Thời hạn thẩm định nội dung đơn sáng chế giảm từ 18 tháng xuống còn 12 tháng; đơn nhãn hiệu giảm từ 9 tháng xuống còn 5 tháng; đơn kiểu dáng công nghiệp giảm từ 7 tháng xuống còn 5 tháng; thời gian công bố đơn giảm từ 2 tháng xuống còn 1 tháng.
Luật cũng bổ sung cơ chế thẩm định nhanh đối với đơn đăng ký sáng chế, nhãn hiệu khi đáp ứng các điều kiện theo quy định của Chính phủ. Đồng thời, yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động sở hữu trí tuệ; tăng cường ứng dụng công nghệ mới và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thời gian giải quyết thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Luật mở rộng phạm vi bảo hộ đối với một số đối tượng mới như kiểu dáng công nghiệp riêng phần, sản phẩm phi vật lý gồm giao diện đồ họa người dùng (GUI), biểu tượng (icon); đồng thời bổ sung quy định bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đối với tín hiệu cáp mang chương trình được mã hóa.
Đáng chú ý, Luật đã bổ sung các quy định liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó cho phép khai thác dữ liệu phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm, huấn luyện hệ thống AI nhưng phải bảo đảm không ảnh hưởng bất hợp lý đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ. Luật cũng quy định không bảo hộ đối với đối tượng do AI tự tạo ra nếu không có yếu tố sáng tạo của con người.
Ngoài ra, Luật bổ sung nhiều quy định nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số; tăng cường trách nhiệm của các nền tảng số trong việc xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và nâng mức bồi thường thiệt hại để tăng tính răn đe.
Việc ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển thị trường tài sản trí tuệ, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số và hội nhập quốc tế trong tình hình mới.
